Συζητήσαμε περιγραφικά σε προηγούμενο άρθρο πως η Covid-19 άλλαξε το τοπίο , άνοιξε πρακτικά η συζήτηση για επιδημιολογία λυμάτων και πως η Ελλάδα ξεκίνησε άμεσα το Εθνικό Δίκτυο Επιδημιολογίας Λυμάτων .
Λίγα χρόνια μετά, τον Δεκέμβριο του 2024, έχουμε πλέον νέα Ευρωπαϊκή Νομοθεσία Επεξεργασίας Αστικών λυμάτων. Μπορείτε να δείτε την νομοθεσία εδώ .
Αυτό που δημιούργησε και έχτισε η Ελλάδα εν μέσω πανδημίας , ένα δίκτυο επιδημιολογίας λυμάτων, με άμεση και άψογη συνεργασία δημοσίων εργαστηρίων και φορέων, πλέον στη νέα νομοθεσία είναι κάτι που απαιτείται και αντίστοιχα προδιαγράφεται με συγκεκριμένες απαιτήσεις .
Συγκεκριμένα η Ευρωπαϊκή Νομοθεσία προβλέπει τα εξής :
Προκειμένου να διασφαλιστεί η βέλτιστη χρήση δεδομένων από τα αστικά λύματα σχετικών με τη δημόσια υγεία, θα πρέπει να θεσπιστεί επιτήρηση των αστικών λυμάτων και να χρησιμοποιείται για σκοπούς πρόληψης ή έγκαιρης προειδοποίησης, για παράδειγμα για την ανίχνευση συγκεκριμένων ιών στα αστικά λύματα ως ένδειξη εμφάνισης επιδημιών ή πανδημιών .
Επιπλέον :
Άρθρο 17
Επιτήρηση αστικών λυμάτων
- Τα κράτη μέλη θεσπίζουν εθνικό σύστημα συνεργασίας και συντονισμού μεταξύ των αρμόδιων αρχών που είναι υπεύθυνες για τη δημόσια υγεία και των αρμόδιων αρχών που είναι υπεύθυνες για την επεξεργασία των αστικών λυμάτων, όσον αφορά:
α) τον προσδιορισμό σχετικών παραμέτρων δημόσιας υγείας, οι οποίες πρέπει να παρακολουθούνται τουλάχιστον στα σημεία εισόδου των σταθμών επεξεργασίας αστικών λυμάτων, λαμβανομένων υπόψη των διαθέσιμων συστάσεων, μεταξύ άλλων, του
Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC), της Αρχής Ετοιμότητας και Αντιμετώπισης Καταστάσεων Έκτακτης Υγειονομικής Ανάγκης (HERA) και του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ):
i) ιός SARS-CoV-2 και οι παραλλαγές του·
ii) ιός πολιομυελίτιδας·
iii) ιός γρίπης·
iv) αναδυόμενοι παθογόνοι παράγοντες·
v) κάθε άλλη παράμετρος δημόσιας υγείας που θεωρείται άξια παρακολούθησης από τις αρμόδιες αρχές·
και
Όταν κηρύσσεται κατάσταση έκτακτης ανάγκης στον τομέα της δημόσιας υγείας από την αρμόδια αρχή που είναι υπεύθυνη για τη δημόσια υγεία στο κράτος μέλος, παρακολουθούνται οι σχετικές παράμετροι δημόσιας υγείας στα αστικά λύματα από αντιπροσωπευτική κατανομή του εθνικού πληθυσμού, στον βαθμό που οι σχετικές παράμετροι υγείας ανευρίσκονται στα αστικά λύματα. Η εν λόγω παρακολούθηση συνεχίζεται έως ότου η αρμόδια αρχή δηλώσει ότι η κατάσταση έκτακτης ανάγκης για τη δημόσια υγεία έχει λήξει, ή για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, εάν κριθεί χρήσιμη για άλλους σκοπούς από την εν λόγω αρμόδια αρχή.
Συμπεραίνουμε πως για την χώρα μας υπάρχει αρκετή και πρακτική εμπειρία στην οργάνωση και λειτουργία ενός Εθνικού δικτύου επιτήρησης της δημόσιας υγείας μέσω των λυμάτων, καθώς ήδη αποτέλεσε πετυχημένο παράδειγμα στη πανδημία Covid-19 . Αλλά το εξίσου σημαντικό είναι πως τα αστικά λύματα παύουν να είναι ένα απλό παθητικό matrix αλλά μια πηγή δεδομένων , όπου με τις νέες τεχνολογίες, έχουμε τη δυνατότητα να παρακολουθήσουμε ιούς και μικρορύπους και να εξάγουμε πολύ χρήσιμα και παραγωγικά συμπεράσματα .
