Η παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη μετασχηματίζει καθημερινά τους τρόπους με τους οποίους επικοινωνούμε , μαθαίνουμε και αλληλεπιδρούμε . Αυτό είναι εμφανές πλέον εν έτει 2025 , η εκτεταμένη χρήση εργαλείων LLM σε καθημερινή χρήση, για προσωπικούς ή επαγγελματικούς λόγους. Η πρόκληση παραμένει για όλους μας αλλά πολύ περισσότερο για τις νέες γενιές , καθώς πρέπει να δημιουργηθεί μια ανθεκτικότητα και κριτική σκέψη απέναντι στα AI εργαλεία .
Η έκθεση της COMMON SENSE MEDIA (https://www.commonsensemedia.org/) , με τίτλο “Talk, Trust and Trade-Offs : How and Why Teens Use AI Companions” , πραγματοποίησε έρευνα σε εφήβους στην Αμερική, ηλικίας 13-17 ετών σχετικά με την χρήση πλατφορμών LLM για λήψη συμβουλών , διασκεδαστικούς λόγους αλλά και AI συντρόφους – φίλους .
Την έκθεση μπορείτε να την βρείτε αναλυτικά εδώ https://www.commonsensemedia.org/sites/default/files/research/report/talk-trust-and-trade-offs_2025_web.pdf
Στην έρευνα χρησιμοποιείται ο όρος AI companion, στην Ελληνική περιγραφή θα λέγαμε ως ΑΙ-σύντροφος/φίλος . Πρόκειται για πλατφόρμες όπου δεν απαντούν απλά ερωτήσεις ως LLMs αλλά προάγουν μια φυσική συζήτηση, δίνοντας την αίσθηση ότι επικοινωνείς με κάποιον για κάποιο θέμα ουσιαστικό, τα συναισθήματα σου, δημιουργία ρόλων αλλά και φυσικά μπορείς να ρυθμίσεις κάποια θέματα, όπως τον τόνο, το ύφος, χαρακτηριστικά κτλ.
Τα δεδομένα της έρευνας με μια ματιά :
- Το 72% των εφήβων της έρευνας έχουν χρησιμοποιήσει AI συντρόφους, όπου το 52% επικοινωνεί σχετικά τακτικά μέσα στον μήνα και αρκετοί σε εβδομαδιαίο επίπεδο.
- Οι λόγοι που κυριαρχούν στην εκτεταμένη χρήση είναι η διασκέδαση, περιέργεια, αναζήτηση συμβουλών, 24/7 διαθεσιμότητα και η ανυπαρξία επικριτικότητας για τα θέματα συζήτησης ή των ανησυχιών .
- Ενώ το 46% των εφήβων τα βλέπουν ως ψηφιακά εργαλεία και πλατφόρμες, το 33% τα χρησιμοποιεί ως κοινωνική επαφή , θέματα υποστήριξης σε ψυχολογικά , κοινωνικά θέματα και παιχνίδια ρόλων .
- Οι μισοί περίπου από τους εφήβους της έρευνας δεν εμπιστεύονται τις συμβουλές από τους AI συντρόφους , αλλά υπάρχει μια τάση οι ακόμα νεότεροι έφηβοι να δείχνουν λίγο περισσότερη εμπιστοσύνη σε σχέση με τους μεγαλύτερους .
- Το 1/3 των ερωτηθέντων βρίσκουν τις συζητήσεις με τις AI πλατφόρμες το ίδιο ικανοποιητικές ή περισσότερο ικανοποιητικές από τις ανθρώπινες συζητήσεις .
Τα δεδομένα αναδεικνύουν μια πλευρά της υφιστάμενης κατάστασης αλλά δεν είναι μονοδιάστατα. Φυσικά η πλειοψηφία των εφήβων αλλά και η νέα γενιά προτιμά την ανθρώπινη αλληλεπίδραση . Αρκετά μεγάλο ποσοστό εφαρμόζει επικριτική σκέψη και σκεπτικότητα απέναντι στις συζητήσεις με AI εργαλεία .
Όμως δεν πρέπει να κλείνουμε τα μάτια μας , το 72% που τα έχουν δοκιμάσει, πάνω από τους μισούς σε πολύ τακτικά επίπεδα και 1 στους 3 για συναισθηματική υποστήριξη , βρισκόμαστε μπροστά σε μια νέα πραγματικότητα και αλλαγή νοοτροπίας εν εξελίξει .
Προτιμώ πάντα να είμαι αισιόδοξος και να βλέπω ευκαιρίες αλλά και να επισημάνω το όποιο ρίσκο , έτσι και εδώ πρέπει να τα υπολογίσουμε και τα δύο , ιδιαίτερα αν δεν υπάρξουν δράσεις για τις νέες γενιές . Φυσικά μπορούν τα AI εργαλεία να δώσουν συμβουλές και να υποστηρίξουν ρόλους 24/7 με μια υπεύθυνη στάση και να υποστηρίξουν τις ανησυχίες των παιδιών αλλά και να τα εκπαιδεύσουν αλλά δεν συνοδεύεται από μηδενικό ρίσκο . Το ρίσκο του ότι μοιράζονται προσωπικά δεδομένα, εμπιστεύονται πολύ συχνά προσωπικές πληροφορίες και ίσως κάποιες φορές προτιμούν τις AI συζητήσεις έναντι των ανθρωπίνων .
Τα δεδομένα δεν αφήνουν περιθώρια και η στάση μας πρέπει να είναι υπεύθυνη έναντι των παιδιών , η παρακάτω ατζέντα με τους προτεινόμενους θεματικούς πυλώνες είναι κάτι που πρέπει να χτίσουμε :
- Εκπαίδευση χρήσης εργαλείων AI ως κεντρικό πυλώνα στο εκπαιδευτικό σύστημα .
Όπως έχουμε οδηγούς σπουδών σε Εκπαιδευτικά Ιδρύματα όλων των βαθμίδων με βασικά μαθήματα, έτσι πρέπει να εμπλουτιστεί με μαθήματα χρήσης εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης, LLG, prompt engineering , χρήση και εφαρμογή AI agents .
- Ο άνθρωπος στο επίκεντρο των αποφάσεων και της ηθικής .
Η χρήση των AI εργαλείων πρέπει να συνοδεύονται από το γεγονός ότι κεντρικός άξονας είναι ο άνθρωπος και όχι το αντίθετο. Τα συστήματα AI συντρόφων, ψηφιακών φίλων και εργαλεία LLM πρέπει να τηρούν αυστηρά πρότυπα επαλήθευσης ηλικίας, σαφή προστασία της ιδιωτικής ζωής και δικλείδες ασφαλείας για ευαίσθητα δεδομένα ή ψυχολογικές – κοινωνικές συμπεριφορές .
- Οι κανονιστικές αρχές πρέπει να αντιμετωπίσουν τα εργαλεία ως εν δυνάμει προϊόντα συμβουλών ψυχικής υγείας , έτσι ώστε να βοηθήσουν πολύπλευρα στη συν-διαμόρφωση της κουλτούρας τόσο της κεντρική πολιτείας αλλά και να εκπαιδεύσει τις νέες γενιές στην εκτεταμένη χρήση .
Η πραγματικότητα είναι πως οι μηχανές ( χρησιμοποιώ τον γενικευμένο όρο για τα AI εργαλεία) θα γίνουν πιο «πραγματικές», περισσότερο επιδραστικές, θα αλληλεπιδρούν περισσότερο και θα μπορούν να συνδεθούν περισσότερο με τους ανθρώπους. Μπορούμε είτε να περιμένουμε αυτό να κλιμακωθεί ακόμα περισσότερο ή να θέσουμε τους όρους και να προετοιμαστούμε τώρα .
Έχουμε χρέος στις νέες και επόμενες γενιές να εκπαιδευτούν, να χτίσουν ανθεκτικότητα και νοοτροπία κριτικής σκέψης και ικανότητας απέναντι στα AI εργαλεία .
